Van slopen naar circulair oogsten: minder afhankelijk van nieuwe bouwmaterialen
Het artikel samengevat:
Impact: Meer hoogwaardig hergebruik van materialen uit sloopprojecten.
Wat kun je doen? Neem bijvoorbeeld circulaire oogstvoorschriften op in vergunningen en aanbestedingen.
Wat doen anderen? Provincie Noord-Holland sloot een Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen met 50 ketenpartijen.
Circulair slopen: hoe werkt dat?
Met circulair slopen, ook wel oogsten genoemd, verandert sloopmateriaal van afval in waardevolle grondstoffen. Bij de sloop van een gebouw zijn veel materialen uitstekend opnieuw te gebruiken als grondstoffen voor nieuwbouw- en renovatieprojecten. Denk aan bakstenen, beton, staal, hout en installaties. De sloper moet hiervoor naar gebouwen kijken met oog voor hergebruik en waardebehoud van materialen. Hij demonteert materialen professioneel, maakt ze schoon, registreert ze en slaat ze op in een depot: klaar voor hergebruik in nieuwe projecten.
Om circulair slopen te stimuleren, maakte de Provincie Noord-Holland afspraken met 50 partijen via de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen. De afspraken gaan over kennisdeling en circulaire oogstvoorschriften om materialen hoogwaardig te hergebruiken. In 2024 werden met deze deal 24 projecten circulair gesloopt. Bijvoorbeeld op de plek van een basisschool in Texel wordt het Groene Verpleeghuis gebouwd waar circulair geoogste materialen, zoals de gevelkozijnen, een nieuwe plek geven.
Wat levert het op?
- Vermindert de afvalstroom en kosten voor afvalverwerking
Bekijk de leidraad voor circulair slopen van de gemeente Amersfoort.
- Besparing van grondstoffen
Door materialen uit gesloopte gebouwen lokaal en hoogwaardig opnieuw te gebruiken, verminder je de afhankelijkheid van leveranciers van schaars wordende grondstoffen – zoals zand, grind en hout. Bij de circulaire sloop van een groot kantoorpand in Zwolle, maalt de sloper het beton fijn om het te gebruiken voor nieuw beton. Ook heipalen worden opnieuw ingezet als fundering. De provincie Gelderland sloopte het provinciehuis circulair. De aannemer gebruikte bijna alle materialen opnieuw.
- CO₂-besparing
Met urban mining voorkom je het delven, produceren en transporteren van nieuwe grondstoffen, wat CO₂-uitstoot bespaart.
- Levensduurverlenging van materialen
Bij de circulaire sloop van de IJsselhallen in de gemeente Zwolle gaan de spanten terug naar degene die deze rond 1970 heeft geplaatst. Ze worden ingezet bij een nieuw project op de Maasvlakte. Drie panden in Rotterdam werden handmatig gesloopt om een vliegtuigbom eronder op te graven. De materialen werden succesvol hergebruikt, omdat buurtbewoners er zelf op mochten bieden.
- Werkgelegenheid
Circulair slopen creëert nieuwe banen in sortering, herstel en hergebruik van materialen. Ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in het circulair materialendepot in Nieuw-Vennep de kans om nuttig werk te verrichten. Zij maken de stenen schoon, sorteren ze en zorgen dat ze klaar zijn voor hergebruik in nieuwe bestratingen.
dit kan je morgen al doen
1
Circulaire oogst
voorschriften
Neem circulaire oogstvoorschriften standaard op in uitvragen. Leiden was de eerste gemeente met een circulair sloopbeleid. De stad maakt materialen die vrijkomen bij slopen bouwrijp in andere bouwprojecten. En borgt circulariteit in alle gemeentelijke bouwprojecten, zodat grondstoffen vervolgens ook weer opnieuw ingezet kunnen worden.
2
Ga in gesprek met ketenpartners
Circulair slopen is meer dan alleen het werk van de sloper. Materialen moeten goed worden opgeslagen en hergebruikt in nieuwe projecten. Veel partijen werken daarin samen: provincie, gemeente(n), woningcorporaties, aannemers en slopers.
Organiseer met deze partijen een circulair werkoverleg. Vraag wat zij nodig hebben om materialen beter te kunnen hergebruiken en bedenk samen hoe jullie dat in de regio kunnen organiseren.
De provincie Noord-Holland en Circulair Westfriesland maakten via de Circulaire Deal Secundaire Bouwmaterialen afspraken met de sector over circulair slopen van gebouwen.
3
Gebruik kennis van anderen
Maak gebruik van de kennis en ervaring van bestaande netwerken zoals Cirkelstad en de Circulaire Bouweconomie. Zo bespaar je tijd en hoef je niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden.
meer weten?
- Bekijk hoe Provincie Noord-Holland de regionale samenwerking rond circulair slopen vormgeeft in de beleidsdocumenten en ondersteuning.
- Vijf tips uit Haarlemmermeer voor circulair slopen
- Circulaire Deal Provincie Noord-Holland: circulaire oogstvoorschriften (zie pagina 9)
Connect met de Verschilmakers community of deel circulaire voorbeelden op het Verschilmakersplein.
Doe mee