Hoe Friesland plastic op stranden voorkomt

Op Terschelling en Ameland startten in 2025 de eilandcampagne: Schoon gedrag: ondernemers, VVV en gemeenten werkten samen om wegwerpplastic en zwerfafval terug te dringen, met deelnemende ondernemers herkenbaar aan een groene wimpel. In Leeuwarden onderzoekt NHL Stenden hoe veelgebruikte wadproducten — zoals het bekende ‘strandsetje’ van emmer, schep en hark opnieuw te ontwerpen zijn met biobased materialen. En op het water meet techbedrijf Noria nu hoeveel plastic via sloten, kanalen en rivieren de Waddenzee in stroomt. Drie concrete voorbeelden uit hetzelfde programma: Wad Gaat Om.

Dat dit nodig is, laten de cijfers zien. Op Nederlandse stranden ligt gemiddeld 328 stuks afval per 100 meter — ruim 16 keer de Europese norm. Plastic verdwijnt niet vanzelf: het valt uiteen in steeds kleinere stukjes en belandt midden in een van de belangrijkste natuurgebieden van Europa, het Werelderfgoed Waddenzee.

Wad Gaat Om pakt het daarom van twee kanten aan: opruimen wat er ligt én voorkomen dat er nieuw plastic binnenkomt met biobased alternatieven, circulaire ketens en gedragsverandering. Overheden, ondernemers, onderwijs en bewoners doen samen mee.

De provincie Fryslân speelt een dubbele rol bij Wad Gaat Om: ze zit in de projectleiding én financiert mee via het Waddenfonds. De wadden zijn een uniek gebied, maar de aanpak op plasticvervuiling in water tegen te gaan is voor ons ‘’waterland’’ kopieerbaar. De provincie Friesland is continue bezig met een repliceerbare aanpak.