Van bermgras tot bouwpanelen: hoe Zuid-Holland organische reststromen nieuwe waarde geeft

Uit een inventarisatie uit 2024 is gebleken dat in de provincie Zuid-Holland 7,9 Mton aan reststromen vrijkomt uit de landbouw, de huishoudens, diverse bedrijven en natuurbeheer. De provincie Zuid-Holland wil deze reststromen zo veel mogelijk opnieuw gebruiken. Juist in materialen uit de openbare ruimte, zoals bermgras en bagger, liggen grote kansen om afval om te zetten in bruikbare grondstoffen. Vanuit het vernieuwersnetwerk Natuurlijke reststromen ontstonden daarom nieuwe ideeën voor circulaire toepassingen van bermgras en bagger. (Lees hier meer over het succes van de transitieaanpak via vernieuwersnetwerken). 

Nederland heeft namelijk ongeveer 250.000 kilometer berm langs wegen, watergangen en spoorlijnen, wat neerkomt op zo’n 2% van het landoppervlak. In alle gemeenten maar ook door waterschappen en provincies wordt gemaaid en daar komt veel ‘bermgras’ bij vrij. Bermgras is geen afval. Het is grondstof die we massaal laten liggen.  

In de provincie Zuid-Holland verdwijnt het bermgras niet zomaar, het wordt ingezet als grondstof.

Bermgras tot bouwpanelen

Via de Greenhub Zuid-Holland krijgt gemaaid bermgras een tweede leven in nieuwe producten. Geen laagwaardige compost, maar hoogwaardig hergebruik. 120 ton bermgras/maaisel verzameld met vijf partners en verwerkt tot:

• Duurzame bouwpanelen die in Leiden worden toegepast in garageboxen;
• 100 ton Bokashi gebruikt bij een boomkweker;
• Papier waar flyers van zijn gemaakt

Bagger tot dijkenklei

Maar er is meer, de provincie kan ook met gemeenten samenwerken voor het circulair inzetten van bagger via het circulaire Bagger Consortium. 1.044.869 kuub bagger. In plaats van afvoeren en kosten maken, wordt gekeken: wat kunnen we ermee maken?

Baggerspecie wordt bewerkt en ingezet als vervangende grondstof, bijvoorbeeld in de wegenbouw en voor bouwmaterialen, of – waar mogelijk – direct teruggebracht in de omgeving, zoals op oevers, landbouwgrond of als dijkenklei.

Het circulaire Bagger Consortium streeft ernaar dat in 2030 90% van de baggerspecie circulair worden verwaard.

De provincie ondersteunt zowel de Zuid-Hollandse Greenhub die deze hoogwaardige verwaarding van gras mogelijk maakt, als het circulaire Bagger Consortium voor het circulair gebruik van Bagger om echte doorbraken te realiseren.  

De kracht zit in doen. Testen, doorontwikkelen en zorgen dat er ook echt afzet is voor wat je maakt. Samen onderzoeken ze de verdere doorontwikkeling en goede afzet van de van gras of bagger gemaakte producten.